Koenzim Q10 Nedir ve Faydaları Nelerdir? Sıklıkla COQ 10 veya CO Q10 olarak adlandırılan, Q10 Koenzimi, vücutta doğal olarak oluşan bir besindir. Q10 Koenzimi kalp rahatsızlıkları, arteroskleroz ve hipertansiyona yararlı olarak gösterilmiştir.

CoQ10 doğal olarak vücutta bulunan bir enzimdir. Yaşın ilerlemesiyle azalır. Ancak nadirde olsa bazı insanlarda yeteri kadar CoQ10 üretimi olmaz. Ayrıca kolesterol tedavisinde kullanılan  statin türü ilaçlar da CoQ10 seviyesini azaltır.

Bilim adamları Koenzim Q10 un diyabet, Parkinson rahatsızlıkları, kolesterolü düşürme ve migren ciddiyetini azaltma tedavilerinde de yararlarını görmektedir. CoQ 10 un aynı zamanda antioksidan ve yaşlanmayı geciktirici özellikleri var gibi görünmektedir.

Koenzim Q10 serbest radikallerin zararsız hale getirilmesinde etkilidir. Elektron vererek ya da alarak saldırgan oksijen moleküllerini zararsız hale getirir.

Koenzim Q10 vücut hücrelerimizin her birinin mitokondrisinde doğal olarak oluşan bir enzimdir. Gıdalardan enerji metabolize etmede anahtar rol oynar. Q 10 koenzimi ilk defa 1957 de Dr. Frederick Crane of Wisconsin ayrıştırmıştır. Ondan beri, bilim adamları, geniş çeşitlilikteki rahatsızlık ve hastalıklar üzerindeki etkilerini araştırdılar.

Co enzyme Q10 vücudunuzda enerji üretimi için esastır ve kalbiniz gibi fazla enerji kullanan dokularda yüksek yoğunlukta bulunur.

Araştırmalar Co Q10 un, kolesterolü düşürmede yardımcı olması, arterosklerozu engellemesi ve yüksek kan basıncını düşürmesi nedenleriyle kalp sağlığı için esas olduğunu göstermiştir. Kalp ritim bozukluğu, konjestif kalp rahatsızlığı, kalp büyümesi ve hipertansiyon gibi kalp-damar rahatsızlıklarına karşı koruyucu etkisi olduğu belirtilmektedir. CoQ-10 Avrupa, Japonya ve İsrail’de kardiyovasküler hastalık için kabul gören bir tedavi yöntemidir.

Koenzim Q10 İçeren Besinler

Koenzim Q10, soya fasulyesi, badem ve ceviz gibi tohumlar, etler, uskumru, sardunya gibi bazı balık türleri ve ıspanak, bezelye, sarmısak, lahana gibi bazı sebzelerde olmakla birlikte miktar olarak çok düşüktür.

Koenzim Q10 un Faydaları nelerdir?

• CoQ10 un sağlık yararları hakkındaki araştırmaların temel odak noktası kalp hastalıkları alanında iken, bazı çalışmalar Coenzyme q10 un başka sağlık yararlarını vurgulamıştır.

• Maryland Medical Center’a göre CoQ10 yüksek kolesterol, yüksek tansiyon, dişeti hastalığı, Alzheimer ve meme kanseri gibi hastalıklarında tedavisinde olumlu rol oynayabilir.

• UMMC’a göre, Koenzim Q10  HIV, AIDS ve diğer bağışıklık eksikliği olan hastalarda immün fonksiyonunu artırabilir.

•  Koenzim Q10 migreni önleyebilir. 2002 deki bir çalışma, migren önleyici olarak CoQ10 ile tedavi edilen hastaların %61 inin, üç ayın sonunda, migrenden %50 oranında daha az şikâyet ettiğini bildirmiştir.

•The Journal of Urology yayınlanan araştırmaya göre kısırlık sorunu olan erkeklerin günlük 300 mg CoQ10′u  altı ay kullandıktan sonra motilite ve sperm hücrelerinin yoğunluğunda belirgin bir düzelme olmuştur.

• Yorgunluk için : Koenzim Q10 enerjiyi arttırır. CoQ10 takviyelerinin kronik yorgunluk sendromu olan insanlardaki etkileri üzerindeki çalışmalar, daha yüksek seviyede CoQ10 u olanların, enzim seviyesi eksiği olanlardan daha yüksek enerji düzeyi bildirdiğini göstermiştir.

•  Coenzyme Q10 hücre içinde oksijenin kullanımını arttırır, bir bakıma hücrenin akciğeri gibi davranır, hücredeki enerjinin artmasını ve tüketilmesini sağlar. Karaciğerde hücre içerisinde enerji taşınmasını sağlayarak, karaciğere bağlı halsizliğin giderilmesine yardımcı olur. Nefes darlığı, çarpıntı, çabuk yorulma gibi kalp yetersizliğinde kalp kasına olumlu etkide bulununarak yakınmaların şikayetin giderilmesinde etkili olur.

• New York Columbia Üniversitesi’den, Dr. Bsalvatore DiMauro, hastalardaki CoQ-10 eksikliğinin kalıtsal ataksi hastalığına yol açtığını, bu maddenin hastanın vücudunda artırılmasıyla, hastalığın etkisinin azaltıldığını  belirtmiştir. Günde 300 ila 3000 miligram CoQ-10 maddesi verilen hastalarda, ataksiden dolayı olan nöbetlerin tamamen durduğu veya daha az meydana geldiği tespit edilmiştir. CoQ-10′un hastaları güçlendirdiğini söyleyen Dr. Bsalvatore DiMauro, bir yıl CoQ10 verilen hastalarda,  dengesizlik, adale ve konuşma fonksiyonları ve fiziksel hareketlerinin %25 oranında düzeldiğini açıklamıştır.

• CoQ10 enflamasyonun azaltılmasına yardımcı olur. Lancet dergisinde yayınlanan 2004 teki bir çalışma, daha yüksek CoQ10 seviyelerinin E vitamini tedavisinin yararlarının artışı ile bağlantılı olduğunu bildirmiştir.

• CoQ10 yüksek kan basıncını düşürebilir. CoQ10 ile tedavi edilen hastalar, çok daha zararlı yan etkisi olan geleneksel farmasötik ilaçlarla tedavi edilenlerle aynı kan basıncı düşüşünü göstermişlerdir.

• Bazı çalışmalarda elde edilen bulgular CoQ10 ‘nun kolesterol düşürücü ilaç grubunda yer alan  statinlerin yan etkilerinden biri olan çizgili kas yıkımı riskini azalttabileceğini göstermektedir.

• Son dönemde yapılan klinik çalışmalar statinle birlikte koenzim Q10 alımının, hastalarda ilaca olan tahammülü artırdığını ve miyopati gelişimini önleyebildiğini göstermiştir. Statin miyopatisi olan 44 hastaya 10 mg-40 mg doz statinle birlikte günlük 200 mg CoQ10 üç ay boyunca verilmiş ve miyopati şikayetinin plasebo grubuna göre belirgin bir azalma gösterdiği tespit edilmiştir.

• Koenzim Q 10 Parkinson hastalığı tarafından neden olunan zararları azaltır. Çok ümit verici bir araştırma alanı CoQ10 un, Parkinson hastalığının neden olduğu zararları önemli ölçüde azalttığını öngörmektedir. Küçük bir çalışmada, en yüksek düzeylerde CoQ10 ile tedavi edilen hastalar, motor işlevlerinde, daha düşük dozlardakilerden kayda değer ölçüde daha az bozulma göstermişlerdir.

• Araştırmalar, kalp hastalarının birçoğunda coQ-10′un eksik olduğunu, alınan coQ-10 takviyesinin kalp işlevini yeniden canlandırdığını ve kalp hastalığının belirtilerini belirgin bir biçimde azaltabildiğini göstermektedir. Texas Üniversitesi Biyotıp Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı araştırmalarda, sağlıklı insanlara göre, kalp hastalarının % 75′inin kalp dokularında önemli ölçüde coQ-10 eksikliği olduğu saptanmıştır. Bu araştırmada, konjestif kalp yetmezliği çeken bir grup yaşlı hastanın dörtte üçünün coQ-10 almak suretiyle belirgin bir biçimde iyileştiğini göstermiştir.

• İsrail’de hastanelerde konjestif kalp yetmezliği olan hastalarına coQ-10 verilmektedir. Japon doktorlar, coQ-10′u kalp rahatsızlıkları için uzun bir süredir kullanmaktadırlar.

• CoQ10 kalp nakli bekleyen insanlara yardımcı olabilir. 2004 de gerçekleştirilen bir çalışmada, doktorlar, kalp nakli adaylarına CoQ10 uygulamasının, işlevsel durumlarında, klinik bulgularında ve yaşam kalitelerinde kayda değer gelişmelere yol açtığını bulmuşlardır. Araştırma Clinical Cardiology’da yayınlanmıştır.

• Connecticut Üniversitesi Tıp Fakultesi’nden Dr. Sinatra binlerce kalp hastasını coQ-10 ile tedavi ettiğini ve bu ilacın, hastaların %70′inden fazlasına yardımcı olduğunu açıklamıştır. Olumsuz sonuçlanan tedavilerin sebebinin, uygulanan dozun yetersiz oluşundan veya ürünün yeterli kaliteye sahip olmamasından kaynaklandığına inandığını ifade etmiştir. Dozajın, kandaki coQ-10 seviyesini belirgin bir biçimde yükseltmeye yetecek kadar olması gerektiğini söyleyen Dr. Sinatra, bu şekilde hastaların tamamına yakınının bundan faydalanabileceğini belirtmiştir.

•2006 yılında Asian Pacific Journal of Cancer Prevention yer alan bir araştırma sonucuna göre CoQ10  kolon kanserini önlemeye yardımcı olabilir.

•2007′de Melanoma Research’da yayınlanan 5 yıllık araştırma sonucuna göre tıbbi tedaviye CoQ10 eklenmesi bir cilt kanseri türü olan melanomun nüksetme riskini azaltmıştır.

•2008 yılında Cancer, Chemotherapy and Pharmacology ‘da yayınlanan araştırma sonucuna göre CoQ10, B2 ve B3 vitamini kombinasyonu meme kanserinin tedavisinde olumlu etkiler göstermiştir. Ancak bunun konvansiyonel tedaviyle birlikte kullanılması gerektiği belirtilmiştir.

CoQ10 un Herhangi Bir Yan Etkisi Varmıdır?

Q10 koenzimi, bazı hastalar yüksek dozda CoQ10 takviyesi ile tedavi edildiklerinde uykusuzluk ve huzursuzluk belirtmişlerse de, çok az kayda değer yan etki gösterir. Olası bazı yan etkiler olarak iştahsızlık, mide rahatsızlığı, bulantı, kusma ve ishal görülebilir. Bazı kişilerde alerjik reaksiyonlar olduğu bildirilmiştir.

CoQ10 un yararlarını yan etki olmaksızın azamiye çıkarmak için, dozajı düşük tutun veya CoQ10 u bu önemli besinin vücudunuzun kendisi tarafından üretilmesini sağlayacak doğal kaynaklardan temin edin.

Önlemler

• Diyabetli hastalarda doz ayarlaması gerekir.

• Hamilelik ve emzirme döneminde doktor onayı olması halinde kullanılmalıdır.

• Warfarin, tansiyon, diabet ilaçları ve kemoterapi ilaçları kullananlar ya da herhangi bir rahatsızlık için ilaç kullananlar tıbbi onay olmadan kullanmamalıdırlar.

• Koenzim Q10 vücudun kan sulandırıcı ilaçlara verdiği yanıtı etkileyebileceği için warfarin, heparin ve klopidogrel türü ilaçlar ve Ginkgo biloba gibi bitkisel takviyelerle bir arada alınması önerilmemektedir.

Tansiyon düşürücü etkisi olduğu için tansiyon ilaçlarıyla ve kan basıncını azaltan bitkisel takviyelerle bir arada alınırken dikkat edilmelidir.

• Kemoterapi ve radyoterapinin etkisini azaltabileceği için bu durumlarda alınmamalıdır.

• Herhangi bir  ameliyat sözkonusuysa 2  hafta önceden bu tür ürünlerin kullanımına son verilmiş olunmalıdır.

Günlük Doz

Günlük doz için farklı kaynaklar farklı açıklamalarda bulunmuştur. Maryland Medical Center Üniversitesi günlük dozu 30 ila 200 mg olarak belirtmiştir. Kısırlığa karşı 200 – 300 mg, migreni önlemek için 300 mg, HIV / AIDS için 200 mg, Parkinson hastalığı için 2.400 mg – 3.000 mg gibi dozlar belirtiliyor. Herhangi bir rahatsızlığa karşı kullanılacaksa mutlaka tıbbi gözetim altında alınmalıdır.

Nasıl Kullanılır?

• Koenzim Q10 yağda eriyen bir madde olduğundan, kapsül olarak kullanırken zeytinyağına batırılarak alınması öneriliyor. Kuru bir CoQ-10 tabletinin tek başına alınması biyo-yararlanımının düşük olmasına neden olacaktır. Araştırmalar, yumuşak jel içindeki CoQ-10′un daha iyi emildiğini göstermektedir.

• Bazı firmalar Nutri-Nano yöntemiyle üretilmiş Koenzim Q10 ürünleri satmaktadırlar. Nutri-Nano yağda çözünebilen gıdaların nano boyutunda suda çözünen ve miçel adlı kılıflarla çevrenelerek amfipatik maddelere dönüştürülmesiyle ilgili patentli bir nano-teknoloji yöntemidir.

• CoQ-10, kısmen Japon tekelinde oluşu sebebiyle biraz pahalıdır. CoQ-10′lar Japonya’da üretildikten sonra çok sayıdaki firmaya satılır; bu firmalar CoQ-10′nu sıkıştırılmış tablet, toz kapsüller veya jel kapsüller halinde paketleyip tüketime sunarlar.

• Koenzim Q10 ‘nun fiyatı yüksek olduğu için sahte ya da içeriği yetersiz ürünlerle karşılaşma olasılığınız yüksektir.  Bu yüzden sadece güvenilir firmalardan alınmalıdır. İyi Üretim Uygulamaları (GMP) ve Amerika Birleşik Devletleri Farmakopesi damgası (USP) olan ürünleri tercih etmek daha güvenli olabilir.