wordpress counter

Alerji Çeşitleri ve Belirtileri Nelerdir?

Alerji Nedir? Alerji, solunan havadaki polenlerin, tozların, tüylerin ve çeşitli maddelerin vücuda girmesi ya da temas etmesi sonucunda vücuda zarar verecek şekilde reaksiyonların oluşmasıdır. Bu reaksiyon bağışıklık sisteminin bir tür yanılgısıdır.

Alerji Belirtileri

• Kaşıntı, hapşırma, burun akıntısı, geniz akıntısı, boğazda gıcık, öksürük ve burun tıkanıklığı alerjinin belirtileri arasındadır.

• Alerji alt ve üst solunum yolları da etkiler. Alt solunum yolunda astım, üst solunum yolunda ise alerjik rinite neden olabilir. Polen, ev tozları ve bazı mantar türleri gibi alerjenler alt solunum yolunda astım, öksürük ve nefes darlığına, üst solunum yolunda ise  burun akıntısı, hapşırık gibi belirtilere neden olur. Çocuklarda besin alerjilerine daha fazla rastlanır. Kontakt dermatit bebeklerde en çok görülen alerjidir.

• Alerjik kişilerde alerjik olmayanlara göre daha fazla sinüzit, burunda et büyümesi, astım ve cilt reaksiyonları görülmektedir.

• Polen, ev tozu, hayvan döküntüleri, böcekler, çimen ve çeşitli besinler alerjik iltihabı tetikleyen unsurlardır.

Alerji Nedenleri

Alerjik hastalıklar, genetik ve çevresel faktörlerin ortaklaşa etkileşimi sonucu ortaya çıkar. Alerji, özellikle anne tarafında olması halinde çocukta görülme olasılığı daha yüksektir. Hem anne hem babada olursa risk daha da artar. Doğuştan genetik olarak alerjiye yatkın olma durumu atopi olarak adlandırılır. Atopinin ortaya çıkışında 11. kromozomun kısa kolundaki bir gen sorumlu tutulmaktadır. Atopik kişi, sahip olduğu kalıtsal özellikler sebebiyle karşılaştığı bazı maddelere karşı immunoglobulin E sınıfı antikorlar üretir. Bu durumda o madde o kişi için artık herhangi bir madde olmaktan çıkar ve bir alerjen haline gelir. Bir kimsenin alerjik reaksiyon meydana getirebilecek kadar IgE antikoru üretebilmesi için alerjenlere birkaç defa belirli aralıklarla maruz kalması gerekir.

Normalde bağışıklık sistemi vücudu bakteri,virüs, parazit gibi mikroorganizmalara karşı korumakla görevlidir. Bu amaçla antikor denilen bazı özel proteinler ya da özel savunma hücreleri üretir. Alerjide ise  bağışıklık sistemi aslında kendisine zararı olmayan bazı maddeleri kendine zararlı, hastalık yapıcı mikroplar gibi görerek onu zararsız hale getirmeye ve vücuttan atmaya çalışır. Bağışıklık sistemiyle, onun zararlı gördüğü ve yok etmeye çalıştığı madde arasındaki mücadele alerji olarak adlandırılan duruma yol açar.

Alerji Çeşitleri

Alerjik rinit, alerjik astım, alerjik dermatit, ürtiker, alerjik konjuktivit,besin alerjisi gibi çeşitleri vardır.

Deri Alerjisi

Deride ortaya çıkan alerjiler 2 türlüdür. Bir metal türüne veya kimyasal bir maddeye temas edildiğinde
oluşan temas alerjisi ciltte kızarıklık, kaşıntı ve kuruma gibi belirtilere yol açar. Deride oluşan diğer alerji türü ise ilaç kullanımıyla kendini gösterir. Antibiyotik benzeri ilaçlar kullanıldığında deride kurdeşen meydana gelebilir.

Alerjik Rinit

Bahar alerjisi, saman nezlesi veya yaz gribi olarak da bilinen alerjik rinit, kişinin duyarlı olduğu alerjenlerle teması sonrası ortaya çıkan bir hastalıktır. Polenler, küf mantarları, bazı besinler, ev tozu, kedi ve köpek gibi hayvan tüyleri ve ve çeşitli kimyasallar hastalığın oluşumunda rol oynar. Alerjik bünyeli kişiler hiç tepki gösterilmemesi gereken, zararsız bu maddelere tepki gösterir. Polenler nefes yoluyla ağızdan, burundan girince vücut bunları zararlı madde gibi algılar ve reaksiyon oluşur. Çimen polenleri alerjik rinit hastalığında en çok görülen polenlerdir. Zeytin ağacı polenleri de yaygın olarak alerjik bulgulara neden olmaktadır. Ayrıca ıhlamur ve servi polenleri de alerjiye sebep olabilir. Burunda kaşıntı, tıkanıklık, akıntı, hapşırma, kuru öksürük ve boğaz kaşıntısı gibi belirtiler gösterir. Alerjik riniti olan kişilerde sinüzit, kulak hastalıkları ve geniz eti gelişimi daha fazla görülür.

Alerjik Astım

Genetik olarak alerjiye yatkınlığı olan kişilerin, duyarlı oldukları alerjene maruz kalmaları sonucu ortaya çıkan alerjik astım; hava yollarının, mikrobik olmayan iltihabına bağlı gelişen aşırı bronş duyarlılığıdır. Bu kişilerin, duyarlı oldukları alerjenlerle temas etmeleri sebebiyle kuru öksürük, nefes darlığı, hırıltı, hışıltı ve göğüste sıkışıklık hissi gibi belirtiler meydana gelir. Şikâyetler tekrarlayan nöbetler halinde kendini gösterir. Hastanın yakınmaları geceleri ve sabaha karşı artar, alerjenden uzaklaşma veya ilaç kullanımı sonrasında ise azalır bazen de tamamen kaybolur. Ev tozu, ağaç ve çimen poleni, kedi ve köpek tüyü, hamam böceği ve küf mantarı alerjik astımlı hastalarda en çok görülen alerjendir.

Allerjik Konjonktivit

Allerjik konjonktivit, göz kapaklarının içini ve gözün beyaz kısmını saran ve konjunktiva denilen zarın allerjiye bağlı olarak gelişen iltihabıdır. Gözlerde kaşıntı, kızarıklık, yanma ve sulanma gibi belirtilere yol açar. Mevsimsel allerjik konjunktivit, pereniyal allerjik konjunktivit, vernal keratokonjunktivit, atopik keratokonjunktivit ve dev papiller konjunktivit olmak üzere  5 farklı alt tipi vardır.

Ürtiker

İlaçlar, balık, kabuklu deniz ürünleri, yumurta, inek sütü, kuru yemişler, çikolata, mantar çilek, domates gibi besinler, hazır gıdalarda bulunan katkı maddeleri, polen, küf, ev tozları, hayvan tüyleri gibi solunum yoluyla alınan maddeler, enfeksiyonlar, böcek ısırmaları ürtikere neden olabilir. Ürtiker, kaşıntı, kabarıklık ve kızarıklık gibi belirtilere sebep olur.

Besin Alerjisi

Besin alerjilerinin sebebi, besinlerdeki kimyasal bileşiklere (proteine) karşı duyarlılıktır. O proteinin yer aldığı besin ilk kez yenildikten sonra bağışıklık sistemi buna bir tür antikor oluşturarak yanıt verir. Bu besinin tekrar yenilmesi halinde, vücut tarafından istilacı olarak görülen proteinin vücuttan acilen atılması amacıyla IgE antikorlarının ve histamin dahil bazı kimyasalların salınımı tetiklenir. Döküntü, kaşıntı, bulantı, mide ağrısı, ishal, nefes darlığı, göğüs ağrısı gibi yakınmalara neden olur.

Besin alerjisinde ortaya çıkan belirtilerin türü, histaminin vücutta nereden salgılandığına bağlı olarak değişir. Süt, yumurta, mısır, soya, ceviz, yer fıstığı ve kabuklu deniz hayvanları, çikolata, çilek ve buğday alerjileri en çok görülen besin alerjileridir. Fıstık, yumurta ve kabuklu deniz hayvanlarının yol açabileceği alerji, diğer besinlere göre daha riskli olabilir. Bu besinlere alerjisi olan kişilerde, terleme, düzensiz kalp atışları, düşük tansiyon ve şok durumu görülebilir. Bebeklerde inek sütüne karşı oluşan alerji bebeğe inek sütü ya da inek sütü bazlı bebek mamalarının verilmesi nedeniyle meydana gelir ve bebekte bulantı, kusma, ishal ve iştahsızlığa sebep olur. Çocuklarda alerjik hastalıkların saptanmasında en önemli bulgu İmmün Globülün E proteini yüksekliğidir. Yeni doğmuş bir bebekte 2. haftadan sonra görülen ishal besin alerjisinin ilk belirtisi olabilir.

Atopik Dermatit

Çocuk egzaması olarak da bilinen genetik ve çevresel faktörlerin etkili olduğu atopik dermatit tedavi edilmediğinde, ilerleyen dönemde astım ve alerjik rinite yol açabiliyor. Hastaların %50’den fazlasında astım, yaklaşık %75’inde ise alerjik rinit gelişebilmektedir. Hastalığın bulguları genellikle 6 ay ila 2 yaş arasında çıkar. Özellikle yüzde başlayıp, eklem yerlerinde, kulak arkasında ve gövdede de beliren kaşıntılı, kuru, kırmızı lezyonlar şeklinde kendini gösterir.

Arı Sokması

Yaban arıları ya da bal arılarının sokması nedeniyle o bölgede ağrı, kızarıklık ve şişme gibi kendiliğinden gerileyen lokal bir reaksiyon ortaya çıkabileceği gibi, anaflaksi denilen ve ölümcül olabilen bir reaksiyon da oluşabilir.

Anafilaksi

Vücutta alerjik maddelere karşı oluşabilen en ciddi reaksiyon biçimi olan anafilaksi; nefes almada zorluk ve bilinç kaybıyla birlikte ölümcül sonuç doğurabilir. Besinler, ilaçlar, aspirin ve NSAI, arı venomları, lateks, alerjen aşıları, hormonlar, hayvan ya da insan proteinleri, renklendiriciler, enzimler, polisakkaridler alerjik reaksiyona neden olabilir. Belirtiler, saniyeler ve dakikalar içinde kendini gösterebileceği gibi, bazen de bulguların ortaya çıkması 2 saati bulabilir. Anafilaktik reaksiyon, kandan ve dokulardan histamin gibi kimyasal maddelerin ani salgılanmasıyla oluşur. Bu salgılanma alerjene karşı antikorların reaksiyonuyla tetiklenir. Anafilaktik şoklarda, bronşlar kabarır, kan basıncı düşer, boğulma ve çökmeye yol açar. Tedavide, anafilaksinin durumuna göre hastaya adrenalin ile birlikte sıvı ve oksijen de verilir. Taburcu olduktan sonra 72 saat süreyle antihistaminik ve kortizonlu ilaçlar kullanılır. Anafilaksi öyküsü olan hastaların bir kısmında tekrarlama durumu olduğu için adrenalin otoenjektör kullanımı önerilebilir ve eğitimi verilebilir.

Süt, yumurta, fıstık, ceviz, fındık, deniz kabukluları, balık gibi besinler ağır anafilaksiye yol açabilir. Yaban arıları, bal arısı, ateş karıncaları gibi zehir bırakan böcekler birçok insanda rahatsızlık hissine sebep olurken, duyarlı kişilerde ölüme kadar ilerleyebilen reaksiyonlara neden olabilir. Ameliyat sonrası kullanılan sıvılar, aşılar, kan ve kan ürünleri, epilepsi ilaçlarıyla diğer ilaçlar anafilaksi ya da anafilaksi benzeri reaksiyonlara sebebiyet verebilir. Lateks de alerjen etki gösterir. En şiddetli reaksiyonlar cerrahi sırasında iç organlara ya da mukozalara lateksin temasıyla oluşur. Antibiyotikler ve ağrı kesiciler en çok ilaç alerjisine yol açan ilaçlardır.

Alerji Testi Nasıl Yapılır?

Alerjiden şüphesi olduğunda  kanda eozinofil düzeyi ve total Ig E incelemesi yapılır. Allerjenler, deri testleri ve kan alınarak yapılan testlerle saptanabilir. Deri testleriyle 20 dakikada, kan testleriyle 24-48 saatte sonuç alınabilir.

Prick Testi; Prick testiyle 20-30 çeşit alerjene bakılır. Allerjik rinokonjonktivit, bronşiyal astım, atopik dermatit, kontakt ürtiker, besin ve ilaç allerjilerinin tespitinde kullanılan ve kısa sürede sonuçlanan bir testtir.  Solunum yolunu etkileyen maddeler solüsyonlar biçiminde hazırlanarak hastanın cildine damlatılır ve deri çizilir. 30 dakika beklendikten sonra kızarıklık veya kabartı meydanagelmişse hastada alerji olduğu tespit edilmiş olur. Antihistamin ilaçlar, bazı antidepresanlar, gribal enfeksiyonlarda kullanılan ilaçlar ve bazı öksürük şurupları bu testin hatalı sonuç vermesine yolaçabileceği için testen önce hangi ilaçların kullanıldığı doktora söylenmelidir.

Patch Test; Kontakt dermatit olan hastalarda, egzamaya yol açan maddeleri tespit etmek amacıyla uygulanır. Bir bant üzerine çeşitli kimyasal maddeler yerleştirilerek bant hastanın sırtına yapıştırılır. 2 gün sonra bant çıkartılır ve hangi maddenin olduğu yerde ciltte kızarıklık, kabarma ortaya çıkmışsa o maddeye karşı alerji olduğu saptanmış olur.

Kan Testi (IgE antikoru) ; Kandaki IgE antikoru oranını ölçmek amacıyla yapılan bir testtir. Alerjiye neden olan antikor tipi İmmunoglobulin E’dir. IgE antikoru, sağlıklı insanlarda belirli bir miktarda sentezlenirken, alerjik reaksiyon gösteren kişilerde ise, IgE miktarı 10 kat fazla sentezlenir.

Alerji Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi, çevresel alerjenlerle temasın önlenmesi, ilaç tedavisi ve aşı tedavisiyle yapılır. Alerjik hastalıklardan korunmanın en iyi yolu alerjenlerden uzak durmaktır. Ancak bu genellikle mümkün olmaz. Koruyucu tedbirlere rağmen sorun devam ediyorsa kortizon veya antihistaminik ilaçlar verilebilir. Bu ilaçlar, mast hücrelerinden histamin salgılanmasını geçici olarak baskılayıcı etki gösterirler.

Aşı Tedavisi

Aşı tedavisinde alerjen, hastanın vücuduna düşük oranlarda verilir ve alerjenin dozu giderek artırılarak hastanın alerjene karşı duyarlılığının ortadan kaldırılması sağlanır.

Aşı tedavisi 2  türlüdür. Birinci yöntemde, alerjiye yol açan madde iğneyle deri altına enjekte edilir ve 6 ay ila 12 ay boyunca tedavi sürer. Dozların zamanla artırılmasıyla duyarlılıkta azalma meydana gelir. Diğer yöntemde ise, alerjen dil altından damla şeklinde verilmek suretiyle vücudun alerjene karşı duyarlılığının ortadan kaldırılması amaçlanır.


Yorumlar

  1. hacı dedi ki:

    benim su anda kulak arkasından bogazımın altına dogru alerji oldu bulundugum yerdeki doktora gittim ama bana krem verdi ve sürdükce dahada fazlalastı bu sebeble ne gibi tedavi uygulamalıyım yardımlarınızı bekliyorum iyi aksamlar

  2. harun aras dedi ki:

    benim hemen hemen her gun sacdiplerimde kulak arkalarinda ve vucudun bir kac yerinde kizarikliklar var ortsinda duyum gibi ve yaniyo ve kasiniyo bazen bikac sat olmuyo daha onceleri alnimda ve yuzumde 1ve2 tane oluyordu bir kac satde yok oluyordu simdi artiyo dahada ve en onemliside kasinan kizaran yerler cok sicak oluyor ama el ve ayaklarim buz gibi sizden yardim bekliyorum nasil tedavi gormeliyim saygilar

Paylaş

*

css.php