wordpress counter

Varikosel Belirtileri ve Ameliyat Sonrası Komplikasyonlar Nelerdir?

Testislerdeki kanı boşaltan toplardamarın genişleyip varisleşmesi olan varikosel, genellikle 18-30 yaş grubunda görülür. Varikoselin tedavisi, varisleşmiş damarların tümünün cerrahi olarak bağlanmasını sağlayan varikoselektomi ameliyatıyla yapılır. Varikosel ameliyatı uygun şekilde yapılmadığında testiste küçülme, yeniden varikosel oluşumu, torbada su toplanması gibi sorunlara neden olabilir.

Varikosel Nedir?

İnfertil erkeklerin %20 ila 40’ında rastlanan varikosel, testisten çıkan toplardamarların genişlemesiyle ortaya çıkan doğuştan bir damar anomalisidir. Yumurtadan bacağa doğru yayılan ağrı ve sıcak ortamda torbada belirginleşen kıvrımlı damar yapısıyla kendini gösterir.

Varikosel nedeniyle genişleyen toplardamarların içindeki kapakçıkların çalışmasında bozulma meydana gelir. Varis halini alan toplardamarlar güçlü şekilde kasılma yeteneklerini kaybederler ve kanın gereken hızla kalbe geri dönmesini sağlayamazlar. Bu durum kan dolaşımının yavaşlamasına, testiste fazla oranda  kan birikmesine ve ısı artımına yol açar. Testislerdeki ısı artışı, burada bulunan ve sperm hücrelerini üreten ana hücrelerin çalışmasını olumsuz şekilde etkiler. Testiste ısı etkisi ve beslenme bozukluğu sonucu sperm üreten hücreler toksik bazı maddelerle karşı karşıya kalır. Bunun sonucu olarak da spermlerin sayısı ve hareket yeteneği azalır ve şekil bozuklukları ortaya çıkar. İlerlemiş durumlarda genellikle testis hacim kaybının da görüldüğü kısırlık gelişir.

Varikosel %95 oranında sol testiste oluşur. Bunun nedeni, testisin sol tarafındaki damarlarda kapakçıkların anatomik olarak yetersiz olmasıdır. Sol taraftaki bazı anatomik özellikler, toplar damarlarda basıncın artmasına yol açar. Ayrıca damarların kapakçık mekanizmalarının bozulmasına ve testis toplar damarlarında anormal bir damar genişlemesine neden olur. Sol taraftaki damar sağdakine göre daha uzundur. Varikoselin her iki tarafta görülme oranı ise %5′dir.

Neden Olur?

Varikosel sorunu olan kişilerin diğer aile üyeleri arasında varikoselin yanı sıra bacaklarda varis ya da hemoroid proplemine sıkça rastlanır. Ağır kaldırmak, uzun süre ayakta durmak, testislerin aşırı sıcağa maruz kalması, çok sıcak suyla banyo yapılması bu soruna yol açabilir. Ayrıca tüm gününü dizüstü bilgisayarla geçiren ve testis bölgesi bu sebeple devamlı sıcak kalan erkeklerde üreme fonksiyonları olumsuz olarak etkilenir.

Varikosel Belirtileri

• Varikosel genellikle belirti göstermez. Hasta tesadüfen eliyle testisin üst bölümünde genişlemiş damarları hissederek doktora gider ya da başka bir nedenden dolayı muayene olurken doktor tarafından tespit edilir. Bazı durumlarda testislerde ağrı, testislerde küçülme ve testislerde dolgunluk hissi gibi belirtiler görülebilir. Varikoselin testis damarları içinde neden olduğu basınç ağrıya yol açar. Uzun süre ayakta durulması testislerdeki ağrıyı artırır. Oturunca ya da yatınca ağrı azalır ve bir süre sonra ağrı tamamen kaybolur.

• Büyük varikoseller çıplak gözle görülebilir, orta derecede varikoseller kolayca ele gelir, küçük varikoseller ise karın içi basıncı artırılarak saptanabilir.

• Her erkek varikoselden aynı şekilde etkilenmez. Bazı erkeklerde varikosel derecesi zaman geçse de değişmezken, bazılarında ise hızlı bir şekilde ileri dereceli damar genişlemesi görülebilmektedir. Bunun nedeni biraz da vücut yapısı ya da damar anatomisiyle ilgilidir.

Kısırlık Yapar mı?

Testislerin sağlıklı sperm üretebilmesi için ‘skrotum’ olarak bilinen ve vücudun dışına yerleşmiş torbaların içinde olması gerekir. Bu şekilde vücut ısısından etkilenmezler. Varikoselin neden kısırlığa yol açtığı kesin olarak bilinmese de testislerdeki sıcaklık artışından kaynaklandığı düşünülüyor. Normalde testisler vücuttan 2 derece daha soğuk bir ortam olan skrotum içinde yer alırlar. Varikosel mevcudiyetinde, atardamarla gelen 37 derecedeki kan genişlemiş toplardamarlarda birikerek testilerde ısı artışına yol açabilir. Bu da, sperm üretimi ve kalitesinde azalmaya ya da ağrıya sebep olabilir. Varikosel sorunu olan erkeklerin yaklaşık 1/3′ünde sperm değerleri bozulmaktadır. Bunun
neticesinde de kısırlık görülebilir. Fakat varikosel her erkekte testis fonksiyonlarında ve sperm değerlerinde bozulmaya neden olmaz.

Teşhis Nasıl Konur?

Genellikle doktor tarafından yapılan elle muayene ile tanı konur. Muayene sırasında testislerin bulunduğu torbanın içinde ele solucan gibi gelen damarsal yapılar varikosel için karakteristik ve tanı koydurucu işaretlerdir. 3-5 günlük günlük cinsel perhizden sonra sperm tahlili yapılır. Daha erken yapılırsa sperm sayısı az, daha sonra yapılırsa ölü sperm sayısı fazla olarak  çıkar. Spermiogram sayesinde sperm sayısı, sperm hareketlerinin ayrıntılı bilgisi ve spermin morfolojisi denilen anatomik yapısı dışında, menideki iltihap hücresinin oranı da tespit edilir. Normal bir spremiogramda 2-5 ml hacim, 20 milyondan fazla sperm sayısı, %50 hareket ve %30 normal sperm olması gerekir.

Hasta fazla kilolu, testisi yukarıda ve skrotum az gelişmişse USG denilen film çekilir. Sperm sayımının düşük çıkması, varikosel tanısı koymak için tek başına yeterli değildir. Fizik incelemede varikosel tespit edilemiyorsa ya da tespit edilmesine rağmen spermiogramı normal seviyedeyse cerrahi girişim önerilmiyor. Yalnızca ultrason ile saptanan, ele gelmeyen bir varikoselin ameliyat edilmesi olumlu bir sonuç vermemektedir. Doppler ultrasonografiyle birçok erkekte hatalı olarak varikosel tespit edilerek gereksiz ameliyatlar uygulanmaktadır.

Ameliyat Nasıl Yapılır?

Varikosel her zaman sağlığı olumsuz şekilde etkileyen bir durum değildir. Varikoseli olup, herhangi bir ağrısı olmayan ve çocuk sahibi olan çok sayıda erkek vardır.

Kısırlık sözkonusu olduğunda, çok yoğun ağrısı olanlarda ve testislerinden biri diğerine göre belirgin küçülme göstermiş varikosel hastalarında ameliyat gündeme gelir.

Mikroskopik Varikoselektomi

Mikrocerrahi yöntemi yalnızca bu konuda özel eğitim almış ve deneyimli doktorlar tarafından yapıldığında başarılı olur. Yetersiz ve hatalı uygulamalar çok ciddi komplikasyonlara ve bazen de organ kaybına bile sebep olabilir. Ameliyatla sadece toplardamarların bağlanması gerekirken bazen atardamar ve lenf damarları da beraber bağlanabilmektedir.

Mikrocerrahi, anestezi altında 40-45 dakika süren ve küçük bir kesiyle yapılabilen bir operasyondur. Kasıktan yapılan 3 santimlik cilt kesisinden testise giden damar paketi bulunur ve mikroskop altında atardamarlar ve lenfatik damarlar korunarak proplemli toplardamarlar bağlanıp kesilir. Hasta aynı gün taburcu edilir. Mikrocerrahi yöntem özellikle ileri derecede damar genişlemesi olan erkeklerde daha iyi sonuç vermektedir. Sperm tetkikinin ameliyattan sonraki 3-6. ayda yapılması gerekir. Hastaların %50 ila 80′inde sperm üretiminde düzelme görülür.

Varikosel Ameliyatı Sonrası Komplikasyonlar

Usulüne uygun yapılmış ameliyat sonrası komplikasyon görülme oranı oldukça düşüktür. Varikosel ameliyatı dikkatli yapılmadığında ise testis çevresinde sıvı birikimi (hidrosel), atrofi gibi komplikasyonlar oluşabilir. Testis etrafında su birikmesi genellikle ameliyat sırasında lenfatik damarların tahrip olmasından dolayı ortaya çıkar. Bazen ameliyattan sonra oluşan iltihabi sebeplerden de kaynaklanabilir. Araştırmalara göre, normal varikosel ameliyatında hidrosel oluşum riski %3  düzeyinde olurken, mikrocerrahi operasyonda bu oran %yüzde 0.2’ye düşmektedir. Varikosel nüks etmez. Ancak yetersiz cerrahi nedeniyle  varikoselin sürdüğü tespit edilirse mikrocerrahi düzeltme ameliyatı yapılabilir. Gerek mikrocerrahi ve gerekse eski tekniklerle yapılan hatalı varikosel ameliyatları sonrasında varikoseli süren ya da komplikasyonlardan dolayı proplem yaşayan, hidrosel ve testisin dumura uğraması gibi önemli sorunlarla karşılaşan hastalar bulunmaktadır. Spermiogram değerleri daha da kötüleşen ve bazen sıfıra kadar inen bu hastaların bir kısmı düzeltici mikrocerrahiden yarar görse de bir bölümüne ise yardım edilememektedir.


Yorumlar

  1. elif şahin dedi ki:

    merhaba; Benim eşim variköselden ameliyat oldu. Ameliyat öncesi sperm sayısı 1.600.000 id. Ameliyattan 4 ay sonra kontrole gittiğimizde sperm sayısı 3.000.000 ve dopler USG de tekrar sol tarafta varikösel denildi. Sperm hızı %40 Bu durumda tekrar ameliyat olması gerekir mi ?

  2. Nazmi dedi ki:

    iyi günler ben 12 eylül 2013 te sol varikosel ameliyatı oldum ve simdi sol testisim daha büyük gibi.acaba bu ilerleyen zamanlarda gecer mi ?

  3. adim dedi ki:

    17 yasindayim sol taraftan varikosel amaliyati oldum 3 ay sonra kontrole gittigimde testiste kuculme vaikosel tekrari ve testiste kitle olustu. yeniden varikosel amliyati olurmuyum

  4. Adanalı dedi ki:

    Varikosel ameliyatı bende oldum ama daha bir kişinin bile ameliyat sonrası çocuğunun olduğunu duymadım

  5. Adanalı dedi ki:

    Tabiki vardır ama çevremde 3 kişi daha var benim gibi ameliyat olan kimi tüp bebek kimi de aşılama yöntemi deniyor ama hâlâ başaramadılar. Aslında biz 2.5 sene önce erkek bebeğimizi kaybettik daha doğmadan anne karnına doğumuna bir hafta kala öldü doğumdan önce herşey normaldi en azından biz öyle biliyorduk. Eğer o doğsaydı ben varikosel olduğumu bile bilmeyecektim

Paylaş

*

css.php