Kortizon Nedir ve Ne Tür Zararlara Sebep Olur?

Kortizonun bilinçsiz ve kontrolsüz kullanımı, vücuda çoğu kez yarar değil, zarar verir. Bu yüzden hekimin hastasını çok iyi yönlendirmesi ve hastanın da önerilenlere uyması gerekir.

Kortizon Nedir?

Kortizol, böbreküstü bezlerinde üretilen doğal bir hormondur. Vücut, normal işlevlerini sürdürebilmesi için sürekli belli bir oranda böbrek üstü bezinin kabuk bölgesinde üretilen, kortizol hormonuna gereksinim duyar. Bu hormonun sentetik şekli olan kortizon ilaçları (kortikosteroid) tıbbın farklı dallarında birçok hastalığın tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. İlaç olarak kullanılan farklı kortizon türleri vardır. Ağızdan ya da damardan verilebilen bir ilaç olarak kortizol, hidrokortizon veya kortizon olarak bilinir. Kullanım süreleri, günlük alım şekli ve azaltma zamanı ya da dozu konusunda doktorun kararlarına mutlaka uyulması gerekir.

Kortizon İlaçları Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

Romatizmal hastalıklar, bağ dokusu hastalığı, kan hastalıkları, kan hücrelerinin aşırı çoğalmasına bağlı olarak oluşan lösemi hastalığı, aşırı bir alerjik duyarlılıktan kaynaklanan ve aniden gelişen anafilaktik şoklar, karaciğerin otoimmun hastalıkları, tiroid bezinin aşırı çalıştığı durumlarda görülen krizlerde, sinir köklerinin alerjik, ani ve iltihaplı rahatsızlıklarında, bazı vücut felçlerinde, yüz felçlerinin başlangıç aşamasında, multiple skleroz hastalığında, nefrotik sendromlarda, kalp zarı, kası ve iç tabakasını tutan iltihaplı durumlar ile alerjik durumlar ve bağışıklık sistemiyle ilgili, tıkamaya neden olan tipteki damar hastalıklarında, astım belirtilerinin kontrol altına alınmasında, ciddi astım krizlerinde.

Kortizon Tedavisinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Tuz ve sodyumlu besinler, konserve, turşu ve salamuralara, tahin, pekmez, çikolata, şekerli meşrubatlar, tuzlu kuruyemiş, kabartma tozu, et suyu tabletleri, kızarmış ağır hamur tatlılar gibi besinlerden kaçınmak gerekir.

Kortizonun Yan Etkileri

• Özellikle çocukluk dönemi ve genç yaşlarda uygulanan kortizon tedavisi gelişme bozukluğuna neden olabilir. Vücudun bazı bölgelerinde şişlikler ve gövdede yağlanma oluşabilir. Adale zayıflığı, kan basıncında yükselme, kemik erimesi, seksüel ve psikolojik sorunlar ortaya çıkabilir. Ciltte kıllanma, çizgilenme, regl bozuklukları, tiroid işlevlerinde ve erkeklerde testisler üzerinde olumsuzluklar görülebilir. Uzun süreli kortizon kullanımı çocuklarda büyüme ve gelişme gecikmesine sebep olur.

• Kortizonun kontrolsüz kullanımı diyabet, hipertansiyon gibi sorunlara sebep olabilen Cushing adı verilen hastalığa yol açar. Cushing hastalığında bağışıklık sistemi geriler, tuz tutulması artar ve hipertansiyon oluşur. Yağ sentezi artar, aşırı kilo alımı ve kaslarda gerilme görülür. Hasta şişman, kırmızı yüzlü fakat çok halsizdir. Potasyum yetersizliği ve diyabet sebebiyle halsiz, kasları ince, kemikleri kırılgan ve mikroplu hastalıklara eğilimlidir.

• Kortizon tedavisinin aniden kesilmemesi gerekir. Tedavinin aniden bırakılması organizmada ani reaksiyonlara neden olur. Tedavide doz yavaş yavaş artırılarak başlanır aynı şekilde de kesilir. Kortizon tedavisi böbrek üstü bezi yetersizliği bakımından fiziksel bağımlılık yapar. Kortizon uzun bir kullanımdan sonra aniden kesilirse, böbrek üstü bezleri gerilediği için, hasta şoka girebilir.

• Uzun süreli kortizon tedavisi kaslarda erimeya yol açar. Özellikle kol ve bacakların gövdeye yakın kısımlarındaki kaslarda güçsüzlük görülür.

• Kortizon tedavisi virüs ve mantarlar kaynaklı enfeksiyon gelişimine yatkınlık oluşturur. Tüberküloz mikrobunu yeniden alevlenerek, hastalığın yeniden oluşmasına neden olur.

• Kortizon mide asit salgısını artırır, koruyucu mukus tabakasını ise bozar. Yara etrafında iyileşmeyi sağlayan hücrelerin de aktivitelerini azalttığı için ülsere yol açar.

• Kortizon tedavisi vücutta su ve tuz tutulumuna sebep olduğu için bu durum özellikle böbrek hastalığı, kalp yetmezliği ve yüksek tansiyon hastalarında önemli soruna neden olabilir.

• Kortizon böbreklerden tuzun geri emilimini artırdığı için kortizon tedavisi sırasında tuz tüketimi azaltılır. Tuz, kanda ve vücut sıvılarında birikerek, o sıvının osmatik basıncını artırır. Kanda tuz ne kadar çoksa, kılcal damarlar osmatik basınç sebebiyle dokulardan o kadar fazla su çeker ve kan basıncı yükselir. Yüksek tansiyon da bu yüzden olur.

• Kortizonun böbrek üzerinde tuz tutma etkisinin yanı sıra potasyum atma etkisi de vardır. Potasyum atılımı kasların güçsüzlüğüne yol açar, birçok hormonun salgılanma işlevinde ve kalbin kasılma fonksiyonlarında olumsuz sonuçlara neden olur.

• Uzun süreli kortizon tedavisi katarakt gelişimine yol açabilir.

• Kortizonlu burun spreyleri, bazı kişilerde burunda kuruma, kabuklanma ve kanamaya sebep olabilir.

• Kortizonun aniden bırakılması addison krizine neden olabilir. Dışarıdan kortizon alındığında  kortizonun üretildiği böbreküstü bezi, artık kortizon üretimini durdurur. Kortizon tedavisi aniden kesildiğinde böbreküstü bezleri de kortizon üretmediği için vücutta ani bir kortizon eksikliği oluşur ve bu da addison krizine sebep olur.

---------
Yukarıda yeralan metin haber ve bilgi amaçlı hazırlanmış olup, hekimin uygulayacağı teşhis ve tedavisinin yerine geçmez. Herhangi bir tedavi sürecine başlamadan önce mutlaka sağlık uzmanının görüş ve onayı alınmalıdır.


Comments

  1. zehra çağatay says

    kortizon kullanımına başlanmadan ne kadar önce tuz kesilmelidir

  2. Ayse ak says

    Ben ms hastasıyım kortizon kullanırken ekmeği bile tuzsuz yedim tuz bulunan gıdaları hayatımdan komple çıkardım ve aksine zayıfladım ama nedense tüm sitelerde kortizon kilo yağlanma yapar diyorlar tuz U hayatınızdan çıkarırsanız kilo almazsınız.
    Herkese acil şifalar.

  3. Burcu Başkurt says

    Ayşe hanım ben daha bugün başladım gerçekten zayiflattimi sizi tuzu kesmekten başka yürüyüş felan yaptınız mi? Ben daha çok gencim aşırı bir şekilde kilo almak dan da korkuyorum.

  4. sayizer says

    bende 18aydir kortizon aliyorum iltihapli romatizmadan ötürü ben aksine zaifladim amma bazi bolgelerde yaglanma oldu herkese acil sifalar dilerim

  5. yagmur says

    kortızol dusuk geldı buyuk sehırlerde testı yapılıyormus yaptırmasam bır sey olur mu

  6. deniz says

    Merhbalar benim sorunu bobrek ustu bezlerim alindi tamamiyle yaklasik 10dan fazla oldu ustelik ikidefada hipobiz bezinden amaliyat oldum telta kortil diye bir ilac aliyorim ben bobrek ustu amaliyatin cok kotu izi vardi karin bolgemde ve amaliyat izi morumsu bir renkte ve sonra bir amaliyat daha gecirdim ve oda mor rekte ve ben bunda cok rahatsiz oluyorum hayatim karardi resmen daha dogrusu bitirdi hayatim benbile gorunce urperiyorum lutfen cozum lutfen bana bir yol gosterin. Lazer tedavisi soylediler oda cok pahali benim buna guzum yetmez

  7. ayse9 says

    Bana ms teshisi kondu ve hastanede yogun kortizon aldiktan sonra direk kesemedikleri icin evde ilacla devam ediyorum. Tuzu hayatımdan tamamen cikardim siskinlik falan yasamiyorum ama sacma bir sekilde surekli karnim ac hep gurulduyor ve gecmiyor yani yiyip duruyorum tuzsuz yiyorum tabi de yani bu baskalarina da oluyor mu acaba bana hastanede istah acar falan demislerdi de bu kadarini beklemiyordum ve surekli bir sicaklik var suratimda bunlar normal mi acaba?

  8. arslan ayla says

    ben behçet hastasıyım 3 aydır kortijon kullanıyorum bagzı bölgelerimde yaglanma yaptı we yüzümü şişirdi sagdece kortijon kullanırken tuzlu we şekersiz yicekler kullanılmasını tercih ediyorum bide yemek yerken az yiyiniz aralıklarla bide bol bol su iciniz .bu kortijon ilacı kimini zayıflatıyor kimine kilo aldırıyor o bünyenizle ilgili bi durum dostlarım hepinize gecmiş olsun kader arkadaşlarım

  9. Tülay says

    Deniz Hanım, cilt problemleriniz konusunda size yardımcı olmak isterim. E-posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. tulaycal@gmail.com Acil şifalar diliyorum.

  10. Tülay says

    Sayizer merhaba, iltihaplı romatizmanız iyileşmedi ise, size bu konuda yardımcı olabilirim. Eğer dilerseniz, e posta adresimden bana ulaşabilirsiniz. tulaycal@gmail.com

  11. kemal selikaya says

    tülay hanım benim sol gözümde leke oldu doktora gittim sinir damarlarında iltihap var kotozyon tedavisine başladık beşgün hastanede yogun sonra evde tablet tedavisi görüyorüm günde 32 miligiram tedavi doğrumu uzunsüre kullanacammı teşekkürler

  12. mehmet koç says

    arkadaşlar ben saç ve sakal dökülmesi için kullandım 3 ay oldu kullanalı 87 kılo ıle başladım şimdi 92 kiloyum ama çok fazla yüzüm ve vücütüm şişti ve yağ bağladı doktoruma 15 günde bir muayene oluyorum kan veriyorum daha önce iğne ile başlayıp daha sonra tablet hap 3 adet ile başlayıp şimdi 1 adet hapa düştük son bir ayım sakallarım ve saçım düzenli ama doktoruma sordum vücüdüm ve yüzüm şişti dedim kordıson yan etkısı dedi ödem ve su toplar dedi ama ilaçı kesildiği zaman yeniden düzelir ve yeşil çay iç ve tuzdan uzaktur dedi gerçekten bu şişkınlik gidermı arkadaslar

  13. şemsettin says

    Mrhb ben kısmi yüz felci geçiriyorum doktorum bana 16 mg kortizon verdi günde 5 adet ile başladım 3 gübde bir yarım düşürüyorum kalvimde aşırı baskı gibi birşey oluyo nedeni nedir ve doz kullanımı dogrumudur

  14. nnn says

    Arkadaşlar kortizon kullanıyorum yüzüm yuvarlak olmaya başladı göbekte de yağlanma oldu ilacı kesince gidiyomu bu sislikler gunde 50 mg ile basladim su an 25

  15. ORHAN says

    ARKADAŞLAR KORTİZONU ELİNİZDEN GELDİĞİ KADAR KULLANMAYIN BİTKİSEL İLAÇLARA YÖNELİN ÇÜNKÜ İLAÇ KULLANIMI BİTTİKTEN SONRAKİ SÜREÇ ÇOK KÖTÜ VE HAYATINIZI ALT ÜST EDEBİLİR BEN YAŞADIM BUNLARI YAN ETKİSİ FAZLA OLAN BİR İLAÇ TAVSİYEM KULLANMAYIN BİR YERİ TEDAVİ EDELİM DERKEN BÜTÜN VÜCUDUNUZU BOZUYORLAR BU İLAÇLA

  16. mine says

    Cumartesi günü ms teşhisi konuldu sağ gözümde görme kaybı var ,damar yolundan günlük 250 mg olan; 4 iğne seruma katılarak veriliyor bu son günüm. Aynı zamanda kortizonlu her saat baş göz damlası damlatıyorum.Kortizona devam edilecek ya iğne ya ilaç hangisi olursa bakalım. Bu hastalıkla yeni tanıştım moralimi hiç bozmuyorum hatta ilk duyduğumda biraz şaşırdım üzüldüm sonra çaresiz dert vermesin dedim ne denir ki. Allahtan gelen dert dermanını verir inşallah. Herkese ail şifalar diliyorum. Zaten tuzsuz yiyordum tuzu ve tatlıyı tamamen bıraktım bol su içiyorum, günlük 1000 mg kortizna ragmen kilo almıyorum sadece biraz sıcaklık var.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir